Schild en vriend?

 

's Morgens vroeg, om 3.45 uur, luidden indertijd de klokken voor het eerste gebed van de dag, de 'matutinae', of in het Frans 'les matines' (cf. Frère Jacques, dormez-vous? Sonnent les matines... - Broeder Jacob, slaapt gij nog, alle klokken luiden), en hier natuurlijk beter bekend als 'de metten'. 

Al die paterkes (en nonnekes en andere gelovigen) zijn natuurlijk doodmoe tijdens dat onchristelijk vroege ochtendgebed dat normaal ruim een uur duurt... Als de abt zelf ook te moe is, wordt dat gebed dan ook wel eens een beetje ingekort, zodat iedereen weer snel zijn strozak kan opzoeken. Vandaar "korte metten maken met iets"... 

Die ochtend in Brugge was het luiden voor de metten het afgesproken signaal om korte metten te maken met de bezetter. Volgens het sprookje van Conscience drongen de rebellen overal binnen en dwongen ze al wie niet meteen herkenbaar was in pyjama om de leuze "schild en vriend" na te zeggen. Wie daar niet in slaagde in vlekkeloos Brugs, kreeg een mes tussen z'n ribben. Dat zou hem leren!

Onzin natuurlijk. De rebellen vroegen aan de voordeur of naast de strozak gewoon: "Ben jij een vriend van de gilden?" In het Brugs van toen luidde dat: "Des gildens vriend?" of "'s Gildens vriend?" Als de voordeur-opener of de man op de strozak aarzelde of het niet begreep: mes tussen z'n ribben. 

Kortom: géén "schild en vriend" maar "'s gildens vriend"...

Guldensporenslag 1302 | P. Peters © 2011 - 2017